Zmiany w przepisach – co nowego w prawie?

Wprowadzenie

Prawo nieustannie się zmienia – nowelizacje ustaw, nowe rozporządzenia, orzecznictwo sądowe kształtują realia prawne, w których funkcjonują przedsiębiorcy i obywatele. W tym artykule przedstawiamy najważniejsze zmiany legislacyjne z ostatnich miesięcy oraz wyjaśniamy, jakie mają one praktyczne znaczenie dla Twojego biznesu i życia codziennego.

1. Nowelizacja Kodeksu pracy – elastyczne formy zatrudnienia

Co się zmieniło?
W ostatnim czasie wprowadzono zmiany mające na celu uporządkowanie kwestii pracy zdalnej i hybrydowej. Pracodawcy muszą teraz formalizować zasady pracy zdalnej w regulaminach lub indywidualnych porozumieniach z pracownikami.

Kluczowe przepisy:

Praca zdalna jako stały element stosunku pracy – pracownik może wykonywać pracę zdalnie okazjonalnie (do 24 dni w roku) bez zgody pracodawcy, jeśli jest to możliwe ze względu na charakter pracy.
Ekwiwalent za użytkowanie prywatnego sprzętu – pracodawca zobowiązany jest do pokrycia kosztów eksploatacji prywatnego sprzętu pracownika (komputer, internet) używanego w pracy zdalnej.
Kontrola pracownika – pracodawca może kontrolować wykonywanie pracy zdalnej, ale musi respektować prywatność pracownika (np. nie może żądać włączenia kamery przez cały czas pracy).

Co to oznacza dla przedsiębiorców?
Firmy muszą dostosować swoje regulaminy pracy, umowy i procedury wewnętrzne do nowych przepisów. Brak aktualizacji może skutkować roszczeniami pracowników (np. o ekwiwalent za sprzęt) oraz sankcjami ze strony Państwowej Inspekcji Pracy.

2. Zmiany w VAT – nowe wymogi dotyczące faktur ustrukturyzowanych (KSeF)

Co się zmieniło?
Ministerstwo Finansów planuje wprowadzenie obowiązkowego Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) dla wszystkich podatników VAT. System ten wymaga wystawiania i przesyłania faktur w formie elektronicznej bezpośrednio do systemu Ministerstwa Finansów.

Kluczowe zmiany:

Obowiązek wystawiania faktur ustrukturyzowanych – faktury będą przesyłane w formacie XML do systemu KSeF, który nadaje im unikalny numer identyfikacyjny.
Natychmiastowy dostęp organów podatkowych do faktur – KSeF umożliwia administracji skarbowej bieżący wgląd w transakcje podatników, co ma poprawić wykrywalność nadużyć.
Uproszczenie rozliczeń VAT – system automatycznie generuje ewidencję VAT, co może ułatwić rozliczenia, ale wymaga dostosowania systemów księgowych.

Co to oznacza dla przedsiębiorców?
Przedsiębiorcy muszą przygotować swoje systemy księgowe do integracji z KSeF. Warto już teraz zapoznać się z wymogami technicznymi i szkolić pracowników obsługujących fakturowanie. Termin wprowadzenia obowiązkowego KSeF jest przesuwany, ale warto być na to przygotowanym.

3. Nowe przepisy o ochronie danych osobowych – nowelizacja RODO

Co się zmieniło?
Choć Rozporządzenie RODO obowiązuje od 2018 roku, polskie przepisy dostosowujące prawo krajowe do RODO ulegają modyfikacjom. Najnowsze zmiany dotyczą m.in. procedur związanych z naruszeniami ochrony danych oraz sankcji za ich nieprzestrzeganie.

Kluczowe zmiany:

Wyższe kary dla firm – Urząd Ochrony Danych Osobowych (UODO) może nakładać kary do 20 milionów euro lub 4% rocznego globalnego obrotu przedsiębiorstwa.
Obowiązek powiadamiania o naruszeniach – administratorzy danych muszą zgłaszać poważne naruszenia ochrony danych osobowych (tzw. data breach) do UODO w ciągu 72 godzin.
Wzmocnienie praw osób, których dane dotyczą – osoby fizyczne mają większe możliwości dochodzenia roszczeń od firm przetwarzających ich dane niezgodnie z prawem.

Co to oznacza dla przedsiębiorców?
Firmy przetwarzające dane osobowe (praktycznie każda firma) muszą regularnie aktualizować polityki prywatności, przeprowadzać audyty bezpieczeństwa danych oraz szkolić pracowników. Brak zgodności z RODO może skutkować dotkliwymi karami finansowymi.

4. Zmiany w prawie budowlanym – uproszczenia w procedurach

Co się zmieniło?
Nowelizacja Prawa budowlanego wprowadza szereg uproszczeń mających na celu przyspieszenie procesów inwestycyjnych i ograniczenie biurokracji.

Kluczowe zmiany:

Rozszerzenie katalogu inwestycji bez pozwolenia na budowę – więcej obiektów (np. magazyny, wiaty, altany o określonej wielkości) można budować wyłącznie na podstawie zgłoszenia.
Elektronizacja postępowań – możliwość składania wniosków o pozwolenie na budowę i zgłoszeń drogą elektroniczną.
Skrócenie terminów rozpatrywania wniosków – organy administracji architektoniczno-budowlanej mają krócej czasu na wydanie decyzji.

Co to oznacza dla inwestorów?
Uproszczenia mogą przyspieszyć realizację projektów budowlanych i obniżyć koszty administracyjne. Warto jednak upewnić się, że planowana inwestycja spełnia wymogi formalne i skonsultować się z prawnikiem lub architektem.

5. Zmiany w prawie upadłościowym – łatwiejsze restrukturyzacje dla firm

Co się zmieniło?
Nowelizacja Prawa upadłościowego i restrukturyzacyjnego ma na celu ułatwienie przedsiębiorcom restrukturyzacji zadłużenia i uniknięcia bankructwa.

Kluczowe zmiany:

Nowe instrumenty restrukturyzacji – uproszczone postępowania restrukturyzacyjne dla mniejszych firm.
Ochrona przed wierzycielami – możliwość zawieszenia postępowań egzekucyjnych w trakcie restrukturyzacji.
Większa rola mediacji – zachęcanie do polubownego rozwiązywania sporów z wierzycielami.

Co to oznacza dla przedsiębiorców?
Firmy w trudnej sytuacji finansowej mają większe szanse na uratowanie działalności poprzez restrukturyzację zamiast upadłości likwidacyjnej. Warto jak najwcześniej skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w restrukturyzacjach.

6. Nowe przepisy o walce z nieuczciwą konkurencją – zakaz geoblokowania

Co się zmieniło?
Przepisy unijne zakazują geoblokowania – praktyki polegającej na ograniczaniu dostępu do towarów lub usług w zależności od kraju pochodzenia konsumenta.

Kluczowe zmiany:

Zakaz dyskryminacji konsumentów ze względu na narodowość – przedsiębiorcy nie mogą oferować różnych cen lub warunków zakupu w zależności od kraju zamieszkania klienta.
Obowiązek akceptacji płatności transgranicznych – sklepy internetowe muszą akceptować płatności kartami z innych krajów UE.

Co to oznacza dla przedsiębiorców?
Firmy prowadzące działalność e-commerce w UE muszą dostosować swoje regulaminy i systemy płatności do nowych wymogów. Naruszenie przepisów może skutkować karami ze strony Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

7. Zmiany w prawie rodzinnym – wzrost alimentów i nowe zasady kontaktów z dzieckiem

Co się zmieniło?
Sądy coraz częściej stosują nowe standardy w sprawach alimentacyjnych, uwzględniając realny koszt utrzymania dziecka oraz zasadę równouprawnienia rodziców w kwestii kontaktów z dzieckiem.

Kluczowe zmiany:

Wzrost kwot alimentów – inflacja i rosnące koszty życia przekładają się na wyższe kwoty alimentów zasądzane przez sądy.
Opieka naprzemienna (50/50) – coraz częściej sądy orzekają opiekę naprzemienną, jeśli oboje rodzice są zaangażowani w wychowanie dziecka i mieszkają blisko siebie.

Co to oznacza dla rodziców?
Rodzice rozwodzący się powinni być przygotowani na możliwość orzeczenia opieki naprzemiennej oraz realnych, wyższych kwot alimentów. Warto skonsultować się z prawnikiem zajmującym się prawem rodzinnym, aby zabezpieczyć swoje interesy.

8. Zmiany w przepisach o windykacji – ochrona konsumentów przed agresywnymi metodami

Co się zmieniło?
Nowelizacja ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym wzmacnia ochronę konsumentów przed agresywnymi metodami windykacyjnymi.

Kluczowe zmiany:

Zakaz kontaktowania się z dłużnikiem w godzinach nocnych – firmy windykacyjne nie mogą dzwonić w nocy ani w niedziele i święta.
Obowiązek przejrzystości informacji o długu – wierzyciel musi dokładnie wyjaśnić, z jakiego tytułu wynika dług, jakie są odsetki i opłaty.
Zakaz groźby i nękania – agresywne metody windykacji (groźby, nękanie, publiczne ujawnienie długu) są zabronione i mogą skutkować karami.

Co to oznacza dla konsumentów?
Konsumenci mają silniejszą ochronę przed nadużyciami firm windykacyjnych. Jeśli doświadczasz agresywnych metod windykacji – zgłoś to Urzędowi Ochrony Konkurencji i Konsumentów lub skontaktuj się z prawnikiem.

Podsumowanie

Zmiany w prawie dotyczą nas wszystkich – zarówno przedsiębiorców, jak i klientów indywidualnych. Ważne jest, aby na bieżąco śledzić nowelizacje przepisów i dostosowywać swoje działania do nowych wymogów. Nieznajomość prawa nie chroni przed konsekwencjami – dlatego warto regularnie konsultować się z prawnikiem, który pomoże Ci zrozumieć zmiany i uniknąć problemów prawnych.

Kancelaria FRGA monitoruje zmiany w prawie i pomaga klientom dostosować się do nowych regulacji. Jeśli masz pytania dotyczące wpływu zmian legislacyjnych na Twoją działalność – skontaktuj się z nami!